Aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizinin yığınla yuyulması üzrə tədqiqatlar

1. Giriş

Qızıl hasilatı sahəsində yüksək dərəcəli qızıl ehtiyatlarının tükənməsi səbəbindən aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizlərinin istismarı getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Bu növ filizlər aşağı qızıl tərkibi və yüksək gil mineral tərkibi ilə xarakterizə olunur ki, bu da ənənəvi zənginləşdirmə üsullarına ciddi problemlər yaradır. Yığın yuyulması bu cür filizlərin emalı üçün sərfəli və praktiki yanaşma kimi ortaya çıxdı və böyük həcmdə aşağı dərəcəli materiallardan qızılın çıxarılmasına imkan verdi. Bu məqalədə hərtərəfli araşdırma təqdim olunur yığın yuyulması aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizinin yuyulması prosesini optimallaşdırmaq və qızılın çıxarılması sürətini yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır.

2. Aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizinin xüsusiyyətləri

Aşağı dərəcəli oksidləşmiş qızıl filizlərinin qızıl dərəcəsi adətən 2 q/t-dan aşağı olur, bu da onların iqtisadi çıxarılmasını çətinləşdirir. Bu filizlərdə yüksək gil tərkibi zəif keçiricilik, yığılma və yuyulma reagentlərinin yüksək istehlakı kimi problemlərə səbəb ola bilər. Kaolinit, montmorillonit və illit kimi gil mineralları qızıl ionlarını adsorbsiya edə və yuyulma prosesinə müdaxilə edə bilər. Bundan əlavə, gil minerallarının incə hissəcik ölçüsü filiz yığınında sıx təbəqənin əmələ gəlməsinə səbəb ola bilər ki, bu da yuyulma məhlulu ilə qızıl tərkibli minerallar arasında əlaqəni azaldır.

3. Eksperimental Metodologiya

3.1 Filiz nümunələrinin götürülməsi və xarakteristikası

Aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizinin nümunəvi nümunəsi mədən sahəsindən toplanmışdır. Filiz nümunəsi kimyəvi tərkibinə, mineralogiyasına və fiziki xassələrinə görə təhlil edilmişdir. Elementar kompozisiyanı təyin etmək üçün rentgen floresansından (XRF), mineral fazaları müəyyən etmək üçün isə rentgen şüalarının difraksiyasından (XRD) istifadə edilmişdir. Filiz hissəciklərinin ölçü bölgüsünü başa düşmək üçün süzgəcdən istifadə etməklə hissəcik ölçüsü analizi aparılmışdır.

3.2 Sütunların yuyulması təcrübələri

Yığınla yuyulma prosesini simulyasiya etmək üçün sütunların yuyulması təcrübələri aparılmışdır. Filiz nümunəsi əzilmiş və müxtəlif hissəcik ölçülərinə görə ekranlaşdırılmışdır. Filiz nümunələri ilə diametri 10 sm və hündürlüyü 100 sm olan sütunlar doldurulmuşdur. Müxtəlif parametrlərin, o cümlədən filiz hissəciklərinin ölçüsü, kalsium oksidin (CaO) dozası, Natrium siyanür yuyulma məhlulunda (NaCN) konsentrasiyası və yuyulma vaxtı, qızılın yuyulma sürəti üzrə.

3.3 Proses parametrlərinin optimallaşdırılması

Proses parametrləri bir sıra tək faktorlu təcrübələr vasitəsilə optimallaşdırılıb. Filiz hissəciklərinin ölçüsü -20 mm ilə -5 mm arasında dəyişdi və CaO dozası filiz kütləsinin 1%-dən 5%-ə qədər düzəldilib. Yuyulma məhlulunda NaCN konsentrasiyası 0.05%-dən 0.2%-ə dəyişdirilmiş və yuyulma müddəti 10 gündən 30 günə qədər uzadılmışdır. Qızılın yuyulma dərəcəsi atomik absorbsiya spektrometriyasından (AAS) istifadə edərək, süzülmə suyundakı qızılın tərkibini təhlil etməklə müntəzəm fasilələrlə monitorinq edilmişdir.

4. Nəticələr və müzakirə

4.1 Filiz hissəciklərinin ölçüsünün təsiri

Nəticələr göstərdi ki, filiz hissəciklərinin ölçüsünün azaldılması qızılın yuyulma sürətini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb. Filiz hissəciklərinin ölçüsü -5 mm olduqda, qızılın yuyulma dərəcəsi 85 günlük yuyulmadan sonra 20% -ə çatdı, -20 mm hissəcik ölçüsü üçün isə yuyulma dərəcəsi cəmi 60% idi. Kiçik hissəcik ölçüsü filizin səthinin sahəsini artıraraq, yuyulma məhlulu ilə qızıl tərkibli minerallar arasında əlaqəni asanlaşdırdı. Bununla belə, son dərəcə incə hissəcik ölçüləri də zəif keçiricilik və artan gil mineral müdaxiləsi kimi problemlərə səbəb ola bilər.

4.2 CaO dozasının təsiri

Filiz yığınına CaO əlavə etmək filizin keçiriciliyini yaxşılaşdıra və yuyulma məhlulunun pH dəyərini tənzimləyə bilər. Optimal CaO dozası filiz kütləsinin 3%-i olduğu müəyyən edilmişdir. Bu dozada qızılın yuyulma sürəti maksimuma çatdı. Daha aşağı CaO dozası qeyri-kafi pH tənzimlənməsi və zəif keçiriciliklə nəticələndi, daha yüksək doza isə yuyulma reagentlərinin həddindən artıq istehlakına və potensial ekoloji problemlərə səbəb ola bilər.

4.3 NaCN konsentrasiyasının təsiri

Qələvi məhluldakı NaCN konsentrasiyası qızılın yuyulma sürətinə əhəmiyyətli təsir göstərmişdir. NaCN konsentrasiyası 0.05%-dən 0.15%-ə yüksəldikcə qızılın yuyulma dərəcəsi 70%-dən 90%-ə yüksəldi. Bununla belə, NaCN konsentrasiyasının daha da 0.2%-ə yüksəldilməsi yuyulma sürətinin əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşmasına gətirib çıxarmadı və eyni zamanda mayalanma ilə bağlı xərcləri və ekoloji riskləri artırdı. siyanür istifadə edin.

4.4 Yuyulma vaxtı

Qızılın yuyulma sürəti yuyulma müddətinin uzadılması ilə artmışdır. 25 günlük yuyulmadan sonra qızılın yuyulma dərəcəsi platoya çatdı ki, bu da hasil edilə bilən qızılın çoxunun həll edildiyini göstərir. Yuyulma müddətinin bu nöqtədən sonra uzadılması yuyulma sürətinin əhəmiyyətli dərəcədə artması ilə nəticələnmədi, lakin prosesin ümumi dəyərini artırdı.

5. Nəticə

Bu tədqiqat göstərdi ki, yığın yuyulması aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizlərinin emalı üçün əlverişli üsuldur. Filiz hissəciklərinin ölçüsü, CaO dozası, NaCN konsentrasiyası və yuyulma vaxtı daxil olmaqla proses parametrlərini optimallaşdırmaqla qızılın 90%-ə qədər yüksək yuyulma sürətinə nail olmaq olar. Optimal şərtlər aşağıdakı kimi müəyyən edilmişdir: filiz hissəciklərinin ölçüsü -5 mm, CaO dozası 3%, yuyulma məhlulunda NaCN konsentrasiyası 0.15% və yuyulma müddəti 25 gündür. Bu tapıntılar qızıl hasilatı sənayesinin davamlı inkişafına töhfə verən aşağı dərəcəli və yüksək gilli oksidləşmiş qızıl filizlərindən qızılın çıxarılmasında yığın yuyulmasının sənaye tətbiqi üçün dəyərli fikirlər təqdim edir.