Kiujn kemiajn derivaĵojn oni povas prepari per natria cianido?

natrio cianido (NaCN) estas tre toksa sed grava kemia krudmaterialo. Ĝi ludas gravan rolon en la sintezo de diversaj Kemiaj derivaĵoj pro la reagemo de la cianida grupo (-CN). Jen kelkaj el la ŝlosilaj kemiaj derivaĵoj, kiujn oni povas prepari uzante Natriocianido:

Neorganikaj Cianidaj Derivaĵoj

1.FerocianidojNatria cianido reagas kun feraj saloj por produkti feronCianidojEkzemple, la reago de Natria cianido kun fera sulfato povas produkti natrian ferocianidon (Na₄[Fe(CN)₆]). Ĉi tiu kombinaĵo estas vaste uzata en la produktado de bluaj pigmentoj kiel prusa bluo, kaj ankaŭ havas aplikojn en la nutraĵa industrio kiel kontraŭkunpremiĝa agento en salo. La kemia reakcio povas esti reprezentita jene:

6NaCN + FeSO₄ → Na₄[Fe(CN)₆] + Na₂SO₄

2. Cianidaj Kompleksoj de MetalojNatria cianido povas formi kompleksojn kun multaj metaljonoj. Ekzemple, ĉe la ekstraktado de oro kaj arĝento, ĉeestante oksigeno, oro kaj arĝento reagas kun natria cianido por formi solveblajn metalajn cianidajn kompleksojn. Por oro, la reakcio estas jena:

4Au + 8NaCN + O₂ + 2H₂O → 4Na[Au(CN)₂] + 4NaOH

Tiuj metal-cianidkompleksoj estas poste plue prilaboritaj por akiri la purajn metalojn. Aldone al oro kaj arĝento, natria cianido ankaŭ povas formi kompleksojn kun metaloj kiel kupro, zinko kaj nikelo, kiuj havas aplikojn en galvanizado kaj aliaj industrioj. Ekzemple, en galvanizado, metal-cianidkompleksoj estas uzataj kiel elektrolitoj por certigi glatan kaj unuforman deponadon de la metalo sur la substrato.

Organikaj Cianidaj Derivaĵoj

1. Malonaj Acidaj DerivaĵojNatria cianido estas uzata en la sintezo de malonatacidaj derivaĵoj. Unu ofta procezo estas reagi natrian cianidon kun kloroacetata acido por unue formi cianoacetatan acidon. La reakcio estas:

ClCH₂COOH + NaCN → NCCH₂COOH + NaCl

Cianoacetata acido povas esti plue esterigita por produkti malonatacidajn esterojn, kiel ekzemple dietilan malonaton. Malonacidaj derivaĵoj estas gravaj konstrubriketoj en organika sintezo, precipe en la sintezo de medikamentoj, tinkturfarboj kaj aromoj. Ili ofte estas uzataj en la Knoevenagel-kondensado kaj aliaj reakcioj por konstrui pli kompleksajn organikajn molekulojn.

2. Nitrilaj KomponaĵojNatria cianido povas esti uzata por konverti halogenajn alkanojn aŭ arilajn halogenidojn en nitrilojn per nukleofilaj anstataŭigaj reagoj. Ekzemple, kiam bromoetano reagas kun natria cianido, propionitrilo formiĝas:

CH₃CH₂Br + NaCN → CH₃CH₂CN + NaBr

Nitriloj estas multflankaj kombinaĵoj. Ili povas esti hidrolizitaj por formi karboksilajn acidojn, reduktitaj al aminoj, aŭ uzataj en la sintezo de heterociklaj kombinaĵoj. En la farmacia industrio, multaj medikamentoj enhavas nitrilajn funkciajn grupojn, kaj la uzo de natria cianido en la sintezo de nitriloj provizas gravan vojon por la preparado de ĉi tiuj medikamentoj.

3. CianohidrinojAldehidoj kaj ketonoj povas reagi kun natria cianido en la ĉeesto de acida katalizilo por formi cianohidrinojn. Ekzemple, la reakcio de acetono kun natria cianido:

(CH₃)₂CO + NaCN + H⁺ → (CH₃)₂C(OH)CN + Na⁺

Cianohidrinoj estas utilaj intermediatoj en organika sintezo. Ili povas esti plue transformitaj en diversajn funkciajn grupojn, kiel ekzemple karboksilatajn acidojn, aminojn kaj alkoholojn, per taŭgaj kemiaj reakcioj. En la sintezo de iuj naturaj produktoj kaj farmaciaĵoj, cianohidrinoj ludas ŝlosilan rolon en la konstruado de la karbona skeleto kaj enkonduko de funkciaj grupoj.

4. Triazinaj DerivaĵojEn la produktado de kombinaĵoj kiel melamino, natria cianido povas esti implikita en la reakcia reto. Kvankam la rekta reakcio povas esti kompleksa kaj kutime implikas plurajn paŝojn, la cianida grupo de natria cianido kontribuas al la formado de la triazina ringostrukturo. Melamino estas vaste uzata en la produktado de plastoj, gluaĵoj kaj tegaĵoj. Alia ekzemplo estas la sintezo de cianurata klorido (triklorotriazino), kiu estas grava intermediato en la produktado de herbicidoj, pesticidoj kaj reaktivaj tinkturfarboj. La sintezo de cianurata klorido de natria cianido tipe implikas serion da reakcioj, inkluzive de klorigado de cianid-rilataj antaŭuloj.

5. Aminoacidoj kaj Iliaj DerivaĵojEn iuj sintezaj vojoj por aminoacidoj, natria cianido povas esti uzata. Ekzemple, en la Strecker-sintezo de aminoacidoj, aldehido aŭ ketono reagas kun amoniako kaj natria cianido por formi aminonitrilan intermediaton, kiu poste hidroliziĝas al la koresponda aminoacido. Komencante kun aldehido RCHO, la reakcioj estas jenaj:

RCHO + NH₃ + NaCN → RCH(NH₂)CN + NaOH

RCH(NH₂)CN + 2H₂O + H⁺ → RCH(NH₃⁺)COOH + Cl⁻

Aminoacidoj estas la konstrubriketoj de proteinoj kaj havas vastajn aplikojn en la nutraĵa, farmacia kaj kosmetika industrioj.

Oni devas emfazi, ke pro la alta tokseco de natria cianido, oni devas sekvi striktajn sekurecajn rimedojn kaj manipulajn procedurojn dum ĝia uzo en la preparado de ĉi tiuj kemiaj derivaĵoj por certigi la sekurecon de la personaro kaj la medio.