Алтынды эритүү процессинде натрий цианидинин ашыкча колдонулушунун кесепеттери

Алтын казып алуу өнөр жайында цианид менен эритүү процесси, айрыкча натрий цианидин колдонуу менен , рудадан алтынды бөлүп алуунун кеңири таралган ыкмасы болуп саналат. Бирок, бул процессте натрий цианидинин ашыкча колдонулушу бир катар олуттуу көйгөйлөргө алып келиши мүмкүн, алар тоо-кен иштеринин экономикалык аспектилерине да, айлана-чөйрөгө да зыян келтирет.

1. Операциялык чыгымдардын көбөйүшү

1.1 Химиялык чыгымдардын жогору болушу

Натрий цианиди арзан реагент эмес. Ашыкча өлчөмдө колдонулганда, бул химиялык затты сатып алуунун түз баасы бир топ жогорулайт. Шахталар натрий цианидинин керектүү көлөмүн алуу үчүн бюджетинин көбүрөөк бөлүгүн бөлүшү керек . Мисалы, эгерде шахта адатта эритмеде 0.05% - 0.1% оптималдуу цианид концентрациясы менен иштесе, бирок туура эмес башкаруудан же процессти туура эмес түшүнүүдөн улам концентрация 0.2% га чейин көбөйсө, иштетилген руданын бирдигине керектелген натрий цианидинин көлөмү дээрлик эки же үч эсе көбөйөт. Бул химиялык заттарды сатып алуу чыгымдарын түздөн-түз көбөйтүп, тоо-кен казып алуу операциясынын киреше маржасын төмөндөтөт.

1.2 Кошумча дарылоо чыгымдары

Сылсыздандыруу процессинде натрий цианидинин ашыкча болушу, агынды сууларда цианиддин жогору болушуна алып келет. Бул саркынды сууларды экологиялык төгүү стандарттарына жооп берүү үчүн тазалоо татаалыраак жана кымбатыраак болуп калат. Агын суулардан цианидди тазалоонун салттуу ыкмалары, мисалы, химиялык кычкылдандыруу (хлор же суутектин перекиси менен), биологиялык тазалоо же ион алмашуу, цианиддин концентрациясы жогорулаганда көбүрөөк реагенттерди, энергияны жана узак тазалоо убакыттарын талап кылат. Мисалы, химиялык кычкылдануу процессинде цианиддин жогорку деңгээлин ыдыратыш үчүн көбүрөөк кычкылдандыргычтарды кошуу керек. Бул кычкылдандыруучу химиялык заттардын баасын гана көбөйтпөстөн, аралаштыруу жана реакциялоо үчүн чоңураак реакциялык идиштерди жана көбүрөөк энергияны талап кылышы мүмкүн, ошентип, кендин жалпы эксплуатациялык чыгымдарына кошулат.

2. Курчап турган чөйрөнүн булганышы

2.1 Суунун булганышы

2.1.1 Суу экосистемасынын бузулушу

Ашыкча натрий цианидинин курамында цианиддин суу объектилерине төгүлүп кетүү коркунучу жогорулайт. Цианид суудагы жашоо үчүн өтө уулуу. Ал тургай, аз концентрацияда, ал балыктарга, омурткасыздарга жана башка суу организмдерине олуттуу зыян келтириши мүмкүн. Мисалы, 2000-жылы Румынияда Байя-Маре цианидинин төгүлүшүнө байланыштуу. калдык сактоочу жайдын дамбасынын жарылуусу 100.000 XNUMX куб метр цианидди – булганган агынды сууну Тиса жана Дунай дарыяларына кое берген. Сууда цианиддин жогорку деңгээли көп сандагы балыктарды өлтүрүп, бүт суудагы азык-түлүк чынжырын бузуп салган. Суу өсүмдүктөрү да жабыркашы мүмкүн, анткени цианид алардын фотосинтезине жана дем алуу процесстерине тоскоол болуп, өсүү жана өндүрүмдүүлүктүн төмөндөшүнө алып келет.

2.1.2 Ичүүчү суунун булганышы

Цианид - тоо-кен иштеринин булганган суусу жер астындагы суулардын булактарына же ичүүчү суу менен камсыздоо үчүн колдонулган жер үстүндөгү сууларды булгашы мүмкүн. Ичүүчү суудагы цианид ден соолукка олуттуу коркунуч келтирет. Кичинекей цианиддер да ден-соолукка катуу таасир этет, мисалы, баш оору, баш айлануу жана оор учурларда өлүмгө алып келиши мүмкүн. Америка Кошмо Штаттарында, 1982-жылы. Монтана штатындагы Зортман-Ландуски шахтасында 52.000 XNUMX галлон цианид эритмеси агып, Зортман шаарын таза ичүүчү суу менен камсыз кылган суулуу катмарды ууландырган. Бул окуя тоо-кен казып алуу менен байланышкан цианиддердин булгануусу ичүүчү суунун булганышы аркылуу адамдын ден соолугуна коркунуч туудурган потенциалды көрсөттү.

2.2 Жер кыртышынын булганышы

Эгерде цианидди камтыган агынды суулар же тоо-кен өндүрүшүнүн катуу калдыктары (мисалы, калдыктар) жерге туура эмес ташталса, ал топуракты булгашы мүмкүн. Топурактагы цианид өзгөчө анаэробдук шарттарда көпкө чейин сакталышы мүмкүн. Бул топурактын экосистемасына бир нече терс таасирин тийгизиши мүмкүн. Ал тамырдын иштешине жана аш болумдуу заттардын кабыл алынышына тоскоолдук кылып, өсүмдүктөрдүн өсүшүнө тоскоол болот. Кээ бир өсүмдүктөр өспөй, жалбырактары саргайып, ал тургай өлүп калышы мүмкүн. Кошумчалай кетсек, топурактын микроорганизмдери азыктандыруучу заттардын айлануусунда жана топурактын асылдуулугунда маанилүү ролду ойнойт. Пайдалуу бактериялардын жана козу карындардын активдүүлүгүн токтотуп, кыртыштын сапатынын жана түшүмдүүлүгүнүн төмөндөшүнө алып келиши мүмкүн.

2.3 Абанын булганышы

Алтынды бөлүп алуу процессинде , эгерде шарттар туура көзөмөлдөнбөсө, ашыкча натрий цианиди суутек цианиди (HCN) газынын пайда болушуна жана бөлүнүп чыгышына алып келиши мүмкүн. HCN - учуучу жана өтө уулуу газ. Натрий цианиди кислоталар менен реакцияга киргенде (ал рудада болушу же процесс учурунда кошулушу мүмкүн) же белгилүү бир рН шарттарында HCN пайда болушу мүмкүн. Мисалы, бөлүп алуу эритмесинин рН белгилүү бир деңгээлден төмөн түшкөндө, натрий цианиди эритмедеги кислоталуу заттар менен реакцияга кирип, суутек цианидин жана натрий кошулмаларын пайда кылышы мүмкүн. HCN газынын абага бөлүнүп чыгышы кен жумушчуларынын жана жакын жердеги коомчулуктардын ден соолугуна олуттуу коркунуч келтирет. HCNди дем алуу тез дем алууга, баш айланууга, жүрөк айланууга алып келиши мүмкүн, ал эми жогорку концентрацияда дароо өмүргө коркунуч келтириши мүмкүн.

3. Сылсыздандыруу процессинин өзүнө тийгизген таасири

3.1 Сылдыруунун ылдамдыгы

Күтүлгөндөн айырмаланып, ашыкча өлчөмдө натрий цианидин колдонуу алтынды тезирээк же натыйжалуураак алууга алып келбейт . Чындыгында, кээ бир учурларда ал тескери натыйжа бериши мүмкүн. Цианиддин жогорку концентрациясы рудадагы башка металлдар, мисалы, жез, цинк же темир менен металл-цианид комплекстеринин пайда болушуна алып келиши мүмкүн. Бул комплекстер цианидди керектеп, алтын менен реакцияга кирүү үчүн жеткиликтүү болгон эркин цианиддин көлөмүн азайтышы мүмкүн. Мисалы, рудадагы жез туруктуу жез-цианид комплекстерин пайда кылышы мүмкүн. Натыйжада, алтындын эрүү ылдамдыгы басаңдап, жалпы суюлтуу эффективдүүлүгү төмөндөшү мүмкүн.

3.2 Кийинки дарылоо кадамдарына кийлигишүү

Сүзүү эритмесиндеги ашыкча цианид алтынды алуу процессинин кийинки баскычтарында да көйгөйлөрдү жаратышы мүмкүн. Мисалы, цинк чаңын колдонуу менен сиңирүүчү суудан алтынды тундуруу процессинде (Мерилл-Кроу процесси) цианиддин жогорку концентрациясы цинк-цианид комплекстеринин пайда болушуна алып келиши мүмкүн. Бул комплекстер алтындын түшүүсүнө жолтоо болуп, алтынды бөлүп алуунун түшүмүн төмөндөтүшү мүмкүн. Кошумчалай кетсек, сиңирүүчү суудан алтынды адсорбциялоо үчүн активдештирилген көмүрдү колдонгон учурда, ашыкча цианид көмүртектин адсорбциялык сыйымдуулугуна таасирин тийгизиши мүмкүн, анткени кээ бир цианид-металл комплекстери да көмүртектин бетинде адсорбцияланып, адсорбция жерлери үчүн алтын менен атаандашып калышы мүмкүн.

Жыйынтыктап айтканда, алтынды эритүү процессинде натрий цианидинин ашыкча колдонулушу тоо-кен өнөр жайына, айлана-чөйрөгө жана адамдардын ден соолугуна олуттуу таасир тийгизген көп кырдуу көйгөй болуп саналат. Кендер алтынды эффективдүү, экономикалык жактан үнөмдүү жана экологиялык жактан туруктуу казып алууну камсыз кылуу үчүн эритүү процессинде колдонулган натрий цианидинин көлөмүн кылдаттык менен көзөмөлдөп, контролдоосу керек.