Алтынды казып алуу үчүн цианиддөө жана көмүртектин (CIP) процесстеринин операциялары

Цианиддөө алтын казып алуу үчүн алтын кендеринде ар кандай рудаларга күчтүү ыңгайлашуусунан, алтынды жергиликтүү өндүрүү мүмкүнчүлүктөрүнөн жана жогорку кайра алуу көрсөткүчтөрүнөн улам кеңири колдонулуп келет. Бирок, экологиялык баалоо маселелеринен улам, кендер нөлдүк агызууга жетүү үчүн агынды сууларды резервуарга киргенге чейин же андан кийин тазалашат, же аймактык экологиялык чөйрөнү коргоо үчүн цианид аз же цианидсиз шаймалоочу агенттерди колдонушат. Бул макалада цианиддөөнүн иштеши жана алтын казып алуу үчүн целлюлозадагы көмүртек процесси тааныштырылат . Максат - алтын казып алуунун механизмдерин түшүнүү гана эмес, ошондой эле булганууну жок кылуу жана экологиялык жактан таза кендерди түзүүгө карай жылуу.

Алтынды алуу үчүн цианиддөө

Операциялык факторлорго цианиддин жана кычкылтектин концентрациялары, температура, рудадагы алтын бөлүкчөлөрүнүн өлчөмү жана формасы, целлюлозанын концентрациясы, былжырдын мазмуну, алтын бөлүкчөлөрүнүн беттик пленкасы жана жуулуунун убактысы кирет.

Цианиддин концентрациясы төмөн болгондо, кычкылтектин эригичтиги салыштырмалуу жогору болот жана алтындын эрүү ылдамдыгы цианиддин концентрациясына көз каранды . Цианиддин концентрациясы жогору болгондо, алтындын эрүү ылдамдыгы кычкылтектин концентрациясы менен гана аныкталат. Адатта, цианиддин концентрациясы 0.03% дан 0.05% га чейин. Айрым кычкылдандыргычтарды, эритүүчү каражаттарды кошуу же кычкылтекти түздөн-түз киргизүү эрүү эффектин бир топ жакшыртат.

Мисалы, целлюлозадагы көмүртек заводу абаны кычкылтекке бай газга алмаштырып (кычкылтектин курамы 90% дан жогору) жана аны жуугучка куюп салган. Натыйжада суюлтуу 0.89 процентке жогорулаган. Байытуу фабрикасы 98% коргошун ацетатын бир тонна рудага 0.1 кг өлчөмүндө кошуп, биринчи чайкоочу цистернага кошту. Демек, калдыктардагы алтындын курамы 0.218 г/тдан 0.209 г/т чейин төмөндөгөн.

Цианид эритмесиндеги алтындын эрүү ылдамдыгы температуранын жогорулашы менен жогорулайт. Адатта, температура 10 ° C жана 20 ° C ортосунда сакталат. 1.34°Сден төмөн эритме кристаллдашат. Ошондуктан, кышында тундуктун кен байытуу фабрикалары тыгылып калган трубопроводдорду бышыруу учун кеп учурда желдеткичтерди колдонушат. 34.7°Сден жогору эритме суюк абалга айланат, газ көп учурда сыртка чыгат. Химиялык жоготууларды турукташтыруу жана азайтуу үчүн, адатта, алсыраган гидролиз багытында реакцияны өркүндөтүү үчүн коргоочу щелоч деп аталган щелочтун тиешелүү өлчөмү кошулат.

Майда бүртүкчөлүү алтын майдалангандан кийин ачык бетинин чоң аянтына ээ жана цианиддөө аркылуу оңой эрийт. Кошумчалай кетсек, кабырчыктар, майда чөйрөлөр жана ички тешикчелер түрүндөгү алтын бөлүкчөлөрү салыштырмалуу оңой эрийт. Целлюлозанын концентрациясы төмөн болгондо илешкектүүлүк анча чоң эмес, эритмедеги цианид иондорунун жана кычкылтектин алтын бөлүкчөлөрүнүн бетине диффузия ылдамдыгы жогору болот. Натыйжада алтын тез эрийт, ал эми суюлтуу ылдамдыгы жогору. Бирок, концентрациянын аздыгы целлюлозанын көлөмүн көбөйтүп, жабдуулардын чоң талаптарын жана реагенттин көбүрөөк керектелишине алып келет. Тийиштүү целлюлоза концентрациясы 40% - 50% түзөт. Руданын курамында былжырдын көп өлчөмү жана татаал касиеттери бар болгондо, концентрацияны 20% - 30% деңгээлинде көзөмөлдөө керек.

Кошумчалар алтындын бөлүкчөлөрүнүн бетинде түрдүү пленкаларды пайда кылып, алтындын жуурулушуна таасирин тийгизет. Байланыштуу минералдар кычкылтек, цианид жана щелоч менен реакцияга кирип, алтындын жуурулушуна тоскоол болот. Сүзүү убактысы көбөйгөн сайын, жуунуу ылдамдыгы белгилүү чекке чейин көтөрүлөт, бирок андан кийин ылдамдык төмөндөйт. Себеби, алтындын көлөмү жана бөлүкчөлөрүнүн өлчөмү азайып, цианид, эриген кычкылтек жана алтын комплекстеринин аралыгы кеңейип, аралашмалардын топтолушу менен жууп тазалоого зыяндуу пленка пайда болот. Чоң концентрациядан, аз майдалануудан, абанын көлөмүнүн аздыгынан, ылдыйкы дөңгөлөк менен резервуардын түбүнүн ортосундагы түзүмдүк боштуктан келип чыккан агитатордун чайкоочу резервуардагы «токтоп калышы» да алтындын жуурулушуна таасирин тийгизет. Цианиддөө цехиндеги цистерналар тыгылып калгандан кийин, жумушчулар станокту кол менен айландырып, түтүктөрдү жабуу үчүн жогорку басымдагы суу тапанчаларын, пневматикалык тапанчаларды жана узун болоттон жасалган штангаларды колдонушту. Акыр-аягы, төмөнкү дөңгөлөк менен резервуардын түбүнүн ортосундагы боштук нормадагыдан төрт эсе көп экени аныкталды. Көйгөй тууралангандан кийин чечилди.

Алтынды казып алуу үчүн целлюлозадагы көмүртек (CIP) процесси

Операциялык факторлорго активдештирилген көмүрдүн адсорбциясы , десорбция жана электролиз, ошондой эле көмүртектин регенерациясы кирет.

Жаңы көмүртекти колдонуудан мурун, алдын ала майдалоо жолу менен "четтерин тегеретип, калдыктарды алып салуу" керек. Көмүртек сатып алууда, адсорбция жөндөмдүүлүгүн да, күчүн да камсыз кылуу керек. Таңгактоо тыгыздыгы 0.50 кг/л - 0.55 кг/л болушу керек, ал эми бөлүкчөлөрдүн өлчөмү үзгүлтүксүз жана бирдей болушу керек, жалпысынан 6 - 12 тор же 6 - 16 тор. Күлдүн жана анча чоң эмес бөлүкчөлөрдүн мазмуну 3% ашпоого тийиш. Көмүртек-целлюлоза комбинатында майдаланган көмүртектин көп болушу куйрук суюктугунун алтын курамынын нормадан 16 эсе жогору болушуна алып келди, натыйжада алтын жоголду. Натыйжада, көмүр толугу менен алмаштыруу керек болчу.

Адсорбциялык цистерналардагы көмүртектин тыгыздыгы градиентте өсөт. Көмүртектин картаюусун эске алып, тез-тез казып алуу алтынды алуу үчүн пайдалуу. Целлюлозадагы көмүртек заводу көмүртек алуу циклин үч күндөн экинчи күнгө өзгөртүп, өндүрүш төрттөн бирине көбөйдү. Резервуар толуп, көмүртек түгөнүп калганда, алтын сөзсүз жоголот. Бул, негизинен, көмүртек - кармап турган экрандын бүтөлүшү менен шартталган. Классификациялоочу жана гидроциклондон кийин сыныктарды алдын ала алып салуу керек. Көмүртек кармоочу экран катары горизонталдуу цилиндрдик экран колдонулат. Көйгөй ошондой эле целлюлозанын концентрациясын же ылдыйкы көмүртектин тыгыздыгын азайтуу жана экрандын жанындагы аба өткөргүчтүн аба көлөмүн көбөйтүү менен чечилиши мүмкүн.

Акыркы адсорбциялык резервуардан көмүртектин агып чыгышы өтө жагымсыз. Калдыктарды аралаштыргыч резервуардагы 40 торлуу коопсуздук экраны маанилүү көзөмөл пункту болуп саналат. Анын бүтүндүгүн камсыз кылуу үчүн аны тез-тез текшерип туруу керек. Көмүртектин эскиришин азайтуу үчүн, адатта, аз ылдамдыктагы агитация колдонулат.

Десорбция жана электролиз 1% натрий гидроксиди жана натрий цианидинин эритмесинде 0.35 МПа - 0.39 МПа басым астында жүргүзүлөт, десорбция 135°C - 160°C температурада, башкача айтканда, эритменин кайноо температурасынан жогору температурада жүргүзүлөт. Арык көмүртектин алтын курамы 50 г/т дан аз. Учурда цианидсиз десорбция жана электролиз кеңири колдонулат.

Көмүртектин регенерациясы үчүн көбүнчө 3% - 5% суюлтулган азот кислотасына же туз кислотасына 0.5 - 1 саатка чыланган. Жумушчулар аны маал-маалы менен аралаштырып турушу керек. Аны резервуардан алып чыккандан кийин, ал сууга чыланып, кислотаны тазалоочу эритмени кетирет. Андан кийин, калган кислотаны нейтралдаштыруу үчүн 1% натрий гидроксидине малынган. Акыр-аягы, ал 2 - 3 эсе көмүртектин көлөмү менен жуулат.