सोन्याचे ढीग लीचिंग प्रक्रियेत ग्रॅन्युलेशन, ढीग आणि फवारणीच्या तांत्रिक आवश्यकता

गोल्ड पाइल लीचिंग प्रक्रियेमध्ये, कमी प्रतीचे सोन्याचे धातुक किंवा फ्लोटेशन टेलिंग्ज एका आधारभूत सामग्रीवर रचले जातात आणि धातुकमधील सोने विरघळवण्यासाठी व प्रेग्नंट सोल्युशनमधून ते परत मिळवण्यासाठी त्यावर सोडियम सायनाइड द्रावणाची चक्रीय फवारणी केली जाते. या प्रक्रियेमध्ये प्रामुख्याने लीचिंग स्थळाची उभारणी, धातुक पूर्व-प्रक्रिया (दळणे किंवा दाणेदार बनवणे), रचणे, स्प्रे लीचिंग, प्रेग्नंट सोल्युशनमधून सोन्याची पुनर्प्राप्ती आणि टाकाऊ धातुकच्या ढिगाऱ्याचे निर्जंतुकीकरण व उतरवणे यांचा समावेश असतो. लीचिंग प्रक्रियेदरम्यान, चांगले शुद्धीकरण परिणाम मिळवण्यासाठी अनेक मापदंडांवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक असते. हा लेख दाणेदार बनवणे, रचणे आणि फवारणी या प्रक्रियांसाठी आवश्यक असलेल्या तांत्रिक बाबींची ओळख करून देईल.

१. दाणेदारपणा

सोन्याच्या ढिगाऱ्यावरील लीचिंग प्रक्रियेच्या यशासाठी, लीचिंग सामग्रीमध्ये चांगली पारगम्यता असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून सायनाइड द्रावण धातूच्या ढिगाऱ्यातून समान रीतीने जाऊ शकेल. धातूमध्ये असलेले सोने उघडे करण्यासाठी आणि सोन्याच्या पुनर्प्राप्तीचा दर सुधारण्यासाठी, बहुतेक धातूंचे ग्रॅन्युलेशन करण्यापूर्वी त्यांना २५.४ मिमी किंवा त्याहून बारीक दळणे आवश्यक असते.

ग्रॅन्युलेशन प्रक्रियेदरम्यान, वापरलेल्या चुन्याचे प्रमाण pH मूल्य ९.५ ते १०.५ च्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे. धातुकमधील उच्च आर्द्रता (१०% पेक्षा जास्त पाण्याचे प्रमाण) आणि त्यातील अनेक अशुद्धतेमुळे, ग्रॅन्युलेशन प्रक्रियेदरम्यान सोडियम सायनाइडची सांद्रता वाढवली पाहिजे. सोडियम सायनाइडची सांद्रता प्रति टन सोन्याच्या धातुकमध्ये सुमारे ६० ते १५० ग्रॅम इतकी नियंत्रित केली जाते. ग्रॅन्युल्समधील एकूण पाण्याचे प्रमाण साधारणपणे ३०% पेक्षा जास्त नसावे, अन्यथा ग्रॅन्युल्स सैल होऊन मऊ होण्याची शक्यता असते. क्युरिंग कालावधी ७२ तासांपेक्षा जास्त असावा. ग्रॅन्युलेशन प्रक्रियेदरम्यान पाऊस पडल्यास, सोन्याचे नुकसान टाळण्यासाठी ग्रॅन्युल्स झाकून ठेवले पाहिजेत.

2. सोलणे

सोन्याचे ढिगारे काढण्याची जागा उतारावर, दरीत किंवा सपाट जमिनीवर ठेवता येते. तथापि, सपाट जमिनीसाठी, ३% - ५% उतार आवश्यक आहे. सुरुवातीला धातूच्या ढिगाऱ्याची उंची खूप जास्त नसावी, शक्यतो ३ - ४ मीटर असावी आणि गळतीचा दर स्थिर झाल्यानंतर ती वाढवता येते.

जमीन स्वच्छ करून सपाट केल्यानंतर, पाझर-प्रतिबंधक उपचार करणे आवश्यक आहे. खनिजाच्या ढिगाऱ्याचे संरक्षण करण्यासाठी, लीचिंग स्थळाच्या सभोवताली पाण्याचा निचरा करणारे चर देखील उभारले पाहिजेत. दाबलेल्या पायावर लीचिंग स्थळाचा सुमारे ०.५ मीटर जाडीचा कुशन थर टाकला जाऊ शकतो, आणि नंतर त्याची पाझर-प्रतिबंधक क्षमता वाढवण्यासाठी त्यावर सोडियम कार्बोनेटचे द्रावण फवारले जाते.

3. फवारणी

३.१ फवारणीची एकाग्रता

दाणेदार झाल्यानंतर एकत्रित झालेले धातूचे कण पुन्हा धुवू नयेत. दाणेदार प्रक्रियेद्वारे pH मूल्य समायोजित केले पाहिजे. सोन्याच्या धातुकांच्या जटिल रचनेमुळे, सुरुवातीच्या फवारणीदरम्यान सोडियम सायनाइडचे प्रमाण योग्यरित्या वाढवता येते. शिखर कालावधीत (जेव्हा सोन्याचे लीचिंग एकाग्रता सर्वाधिक असते) ते 0.1% - 0.08% वर नियंत्रित केले जाऊ शकते आणि नंतर ते 0.08% - 0.06% पर्यंत कमी केले जाऊ शकते. नंतरच्या टप्प्यात, ते 0.04% - 0.02% पर्यंत कमी केले जाऊ शकते. गर्भवती द्रावणातील सोन्याच्या प्रमाणानुसार सोडियम सायनाइडचे प्रमाण कधीही समायोजित केले जाऊ शकते.

३.२ स्प्रे सायकल

फवारणीचा वेळ साधारणपणे दररोज ७-८ तास असतो आणि जास्तीत जास्त १० तासांपेक्षा जास्त नसावा (परंतु डोस कमी केला पाहिजे). साधारणपणे, तो १ तासासाठी फवारणी करून १ तास थांबवावा किंवा १ तासासाठी फवारणी करून २ तास थांबवावा. फवारणीचा वेळ जास्त नसावा, जेणेकरून फवारणी न करता धातूचा ढीग ऑक्सिजन श्वास घेऊ शकेल. जर फवारणीचा वेळ जास्त असेल आणि वारंवारता जास्त असेल, तर ते द्रावणाचे प्रमाण वाढवेल, मदर लिकरची एकाग्रता कमी करेल आणि सोडियम सायनाइड वाया जाईल. त्याच वेळी, ते मदर लिकरचे प्रमाण वाढवेल आणि सोने भरलेल्या कार्बनच्या शोषण क्षमतेवर परिणाम करेल.

३.३ फवारणीची तीव्रता

फवारणीची तीव्रता ही फवारणीचा कालावधी आणि फवारणीच्या प्रमाणाशी संबंधित असते. साधारणपणे, फवारणीची तीव्रता ६ - २० लिटर/मी²•तास (६ - २० लिटर/मी² × तास) या पातळीवर नियंत्रित केली पाहिजे आणि ती जास्तीत जास्त २५ - ३० लिटर/मी²•तास पेक्षा जास्त नसावी (याची गणना लीचिंग साइटचे क्षेत्रफळ, दररोजच्या फवारणीचे प्रमाण आणि वेळेनुसार केली जाऊ शकते). जर फवारणीची तीव्रता जास्त असेल, तर त्यामुळे प्रेग्नंट सोल्युशनचे (pregnant solution) प्रमाण वाढेल, सोन्याची सांद्रता कमी होईल आणि ॲक्टिव्हेटेड कार्बनच्या ( Activated Carbon ) शोषण क्षमतेवर परिणाम होईल (साधारणपणे, ॲक्टिव्हेटेड कार्बनची शोषण क्षमता ८ - १० किलोग्रॅम/टन असते). जर प्रेग्नंट सोल्युशनचे प्रमाण जास्त असेल, तर तेवढ्याच शोषण वेळेत, सोन्याची सांद्रता कमी असल्यामुळे, शोषणाचे प्रमाण कमी होईल आणि शोषणाचा कालावधी वाढेल, ज्यामुळे डिसॉर्प्शन (desorption) आणि इलेक्ट्रोलायसिस (electrolysis) प्रणालीवरील कामाचा भार आणि खर्च देखील वाढेल. म्हणून, फवारणीचे प्रमाण खूप जास्त नसावे आणि फवारणीची वारंवारता देखील खूप जास्त नसावी.

शेवटी, सोन्याच्या ढिगाऱ्याच्या लीचिंग प्रक्रियेत ग्रॅन्युलेशन, पाइलिंग आणि फवारणीच्या तांत्रिक आवश्यकता वरीलप्रमाणे आहेत. सोन्याच्या ढिगाऱ्याच्या लीचिंग पद्धतीचा वापर त्याच्या सोप्या प्रक्रियेमुळे, कमी उपकरणे आणि कमी खर्चामुळे मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. प्रत्यक्ष उत्पादनात, खाण मालकांनी चांगले लीचिंग परिणाम सुनिश्चित करण्यासाठी प्रत्येक दुव्याचे पॅरामीटर्स नियंत्रित करण्याकडे लक्ष दिले पाहिजे.